Sodyum Metabisülfit (SMBS) Nedir?
Sodyum Metabisülfit (SMBS), kimyasal formülü Na₂S₂O₅, CAS numarası 7681-57-4 olan inorganik bir kükürt bileşiğidir. İngilizce teknik kataloglarda Sodium Metabisulfite veya Sodium Metabisulphite olarak da adlandırılır. Sodyum pirosülfit ve sodyum disülfit diğer isimleridir.
Beyaz veya açık sarımsı kristal toz formundaki SMBS, suda çözündüğünde bisülfit türleri oluşturan ve indirgeme özelliği gösteren bir kimyasaldır.
Madencilikte başlıca iki amaçla kullanılır: sülfürlü cevherlerin seçici flotasyonunda bastırıcı reaktif ve uygun siyanür arıtma proseslerinde SO₂ kaynağı.
Sodyum Metabisülfit Madencilikte Ne İşe Yarar?
SMBS, cevher mineralojisi ve proses koşullarına bağlı olarak farklı mineral ayırma işlemlerinde kullanılır.
| Uygulama |
Kullanım amacı |
| Bakır-pirit flotasyonu |
Uygun koşullarda piritin bastırılması ve bakır konsantresinde seçiciliğin desteklenmesi |
| Bakır-kurşun-çinko flotasyonu |
Seçici ayırma devrelerinde belirli sülfürlü minerallerin bastırılması |
| Bakır-molibden ayrımı |
Bazı proseslerde kalkopiritin bastırılarak molibdenitin ayrılmasının desteklenmesi |
| Altın madenciliği |
Siyanür içeren proses atıklarının SO₂/hava yöntemiyle arıtılmasında reaktif kaynağı |
| Endüstriyel proses suyu |
Oksitleyici maddelerin indirgenmesi ve uygun su şartlandırma uygulamaları |
Flotasyonda Pirit Bastırıcı Olarak SMBS
Bakır cevherleri kalkopiritle birlikte pirit de içerebilir. Flotasyonda piritin gereğinden fazla yüzmesi, bakır konsantresinin tenörünü olumsuz etkileyebilir.
Sodyum Metabisülfit, uygun proses koşullarında piritin yüzebilirliğini azaltarak daha seçici bir ayırmayı destekleyebilir.
Ancak SMBS yalnızca piriti bastıran bir kimyasal değildir. Cevherin mineralojisine, pH’a, çözünmüş oksijene ve diğer reaktiflere bağlı olarak kalkopirit, sfalerit veya galen üzerinde de bastırıcı etki gösterebilir.
Bu nedenle ürünün seçimi ve dozajı, laboratuvar flotasyon testleriyle doğrulanmalıdır.
Bakır, Kurşun ve Çinko Cevherlerinde Kullanımı
Kompleks sülfürlü cevherlerde değerli minerallerin birbirinden seçici olarak ayrılması gerekebilir.
SMBS, bazı bakır-kurşun-çinko flotasyon devrelerinde belirli minerallerin bastırılması için kullanılabilir. Çinko sülfat gibi başka bastırıcı reaktiflerle birlikte de değerlendirilebilir.
Ürün kombinasyonu, dozaj ve uygulama sırası tesisin mevcut reaktif sistemine göre belirlenir.
Altın Madenciliğinde Siyanür Arıtımı
Altın üretim tesislerinde siyanürlü liç işleminin ardından kalan proses sularının ve atık akımlarının uygun şekilde arıtılması gerekebilir.
Sodyum Metabisülfit, SO₂/hava (INCO) siyanür arıtma prosesinde kükürt dioksit eşdeğeri sağlayan bir reaktif olarak kullanılabilir.
Bu yöntemde uygun proses koşullarında serbest ve zayıf asitte ayrışabilen siyanür türleri (WAD CN), daha düşük toksisiteye sahip siyanata dönüştürülür.
Arıtma verimi; siyanür türleri, pH, oksijen, katalizör, temas süresi ve proses tasarımına bağlıdır. SMBS kullanılması tek başına deşarj limitlerinin sağlanacağını garanti etmez.
Teknik Kalite ve Gıda Kalitesi SMBS Arasındaki Fark
Sodyum Metabisülfit hem endüstriyel hem de gıda uygulamaları için farklı kalite sınıflarında üretilir.
| Özellik |
Teknik kalite |
Gıda kalitesi (E223) |
| Kimyasal madde |
Na₂S₂O₅ |
Na₂S₂O₅ |
| Kullanım |
Madencilik, su arıtma, endüstriyel prosesler |
Mevzuatın izin verdiği gıda uygulamaları |
| Saflık |
Üretici grade’ine göre |
Gıda standardına uygun spesifikasyon |
| Safsızlık limitleri |
Endüstriyel şartnameye göre |
Gıda mevzuatı ve ilgili standartlara göre |
| Uygunluk |
Teknik uygulama ve performans |
Gıdayla ilgili belgelendirme ve limitler |
Teknik kalite ürün, yalnızca kimyasal adı aynı olduğu için gıda kullanımına uygun kabul edilmemelidir.
Aydıntek’in bu sayfası öncelikle madencilik ve endüstriyel kullanım amaçlı teknik kalite SMBS talepleri içindir.
Diğer Endüstriyel Kullanım Alanları
Sodyum Metabisülfit; su arıtmada klor giderimi, oksidasyon kontrolü, tekstil, deri ve kimyasal üretim proseslerinde de kullanılabilir.
Uygun ürün sınıfı, aktif madde içeriği ve safsızlık limitleri uygulamaya göre değerlendirilmelidir.
Teknik veriler için TDS’yi indirin veya bizimle iletişime geçin.
Sodyum Metabisülfit Teknik Özellikleri
Sodyum Metabisülfit, suda çözünebilen ve indirgeme özelliği gösteren kristal bir kimyasaldır.
Aşağıdaki tablo, %96 minimum saflığa sahip örnek bir teknik kalite üretici spesifikasyonuna dayanmaktadır. Değerler Aydıntek’in belirli bir stok ürününün garanti edilmiş özellikleri değildir.
| Teknik özellik |
Referans değer |
| Kimyasal adı |
Sodyum Metabisülfit |
| İngilizce adı |
Sodium Metabisulfite |
| Diğer adları |
Sodyum Pirosülfit, Sodyum Disülfit, SMBS |
| Kimyasal formül |
Na₂S₂O₅ |
| CAS numarası |
7681-57-4 |
| EC numarası |
231-673-0 |
| Molekül ağırlığı |
190,10 g/mol |
| Fiziksel görünüm |
Beyaz kristal toz |
| Na₂S₂O₅ içeriği |
≥ %96 |
| SO₂ eşdeğeri |
≥ %64,6 |
| Sodyum sülfit (Na₂SO₃) |
≤ %1,5 |
| Sodyum sülfat (Na₂SO₄) |
≤ %2 |
| Sodyum tiyosülfat (Na₂S₂O₃) |
≤ %0,02 |
| Demir (Fe) |
≤ 10 ppm |
| Kurşun (Pb) |
≤ 0,5 ppm |
| Arsenik (As) |
≤ 0,5 ppm |
| pH (%10 sulu çözelti) |
4,0–5,5 |
| Suda çözünürlük |
Yüksek |
Önemli: Üreticiye göre %96, %97, %98 ve farklı saflık sınıfları bulunabilir. Kesin ürün spesifikasyonu ve analiz değerleri, tedarik edilecek grade’in TDS ve parti COA belgeleriyle doğrulanmalıdır.
Teknik Kalite SMBS Satın Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?
SMBS alımlarında yalnızca kimyasal isim veya ton fiyatı yeterli değildir. Ürünün teknik şartnameye uygunluğu da kontrol edilmelidir.
| Kontrol edilecek parametre |
Neden önemli? |
| Na₂S₂O₅ saflığı |
Satın alınan aktif kimyasal miktarını etkiler |
| SO₂ eşdeğeri |
İndirgeme kapasitesi değerlendirmesinde önemlidir |
| Demir ve ağır metal limitleri |
Uygulamaya bağlı safsızlık kontrolü |
| Suda çözünmeyen madde |
Çözelti hazırlama ve dozaj ekipmanları açısından önemlidir |
| Nem ve topaklanma durumu |
Depolama ve ürünün işlenebilirliğini etkiler |
| Ambalaj ve net ağırlık |
Sevkiyat ve tesis depolama planlaması |
Ambalaj ve Depolama
Teknik kalite SMBS, üreticiye göre 25 kg torba ve 500–1.000 kg big-bag gibi endüstriyel ambalajlarda bulunabilir.
| Ambalaj |
Referans kapasite |
| Torba |
25 kg |
| Big-bag |
500 kg |
| Big-bag |
1.000 kg |
Kesin ambalaj, paletleme ve sipariş miktarı üreticiye göre belirlenir.
Sodyum Metabisülfit, orijinal kapalı ambalajında, kuru, serin ve iyi havalandırılan alanlarda depolanmalıdır. Nemden, yüksek sıcaklıklardan ve uyumsuz kimyasallardan korunmalıdır.
Sodyum Metabisülfit Zararlı mı?
SMBS tozu gözleri, cildi ve solunum yollarını tahriş edebilir. Özellikle asitlerle temasında kükürt dioksit (SO₂) gazı açığa çıkma riski vardır.
Ürünün hazırlanması, depolanması ve kullanımı sırasında güncel Güvenlik Bilgi Formu (SDS/GBF) ve tesis güvenlik prosedürleri uygulanmalıdır.
Teknik Belgeler ve Şartname Uygunluğu
Sodyum Metabisülfit tedarikinde aşağıdaki belgeler talep edilebilir:
- TDS: Teknik spesifikasyon ve kalite sınıfı
- SDS/GBF: Güvenlik, depolama ve elleçleme bilgileri
- COA: İlgili üretim partisinin analiz sonuçları
- Menşe belgesi: İthalat ve satın alma koşullarına göre
- Teknik şartname: İstenen saflık, SO₂ eşdeğeri ve safsızlık limitleri
Madencilik tesisleri için doğru grade seçimi, ilgili kullanım alanı ve satın alma şartnamesine göre yapılmalıdır.
Sodyum Metabisülfit Flotasyonda Nasıl Kullanılır?
Sodyum Metabisülfit, uygun sülfürlü cevher flotasyon devrelerinde bastırıcı reaktif olarak kullanılır.
Ürün, tesisin hazırlama ve dozaj sistemine göre sulu çözelti halinde prosesin uygun noktasına verilebilir.
SMBS’nin etkisi, cevherdeki mineral türlerine, pülp pH’ına, oksijen koşullarına, diğer bastırıcı ve kollektörlere bağlıdır.
Özellikle piritin bastırılması hedeflenen bakır flotasyon devrelerinde, istenmeyen minerallerin yüzebilirliği ile bakır kazanımı birlikte değerlendirilmelidir.
SMBS Dozajı Nasıl Belirlenir?
Sodyum Metabisülfit için her tesiste uygulanabilecek sabit bir dozaj yoktur.
| Uygulama |
Dozaj belirleme yöntemi |
| Sülfürlü cevher flotasyonu |
g/ton kuru cevher; laboratuvar ve tesis testleri |
| Bakır-kurşun-çinko ayrımı |
Seçicilik, konsantre tenörü ve metal kazanımı testleri |
| Bakır-molibden ayrımı |
Mineral bastırma ve molibden kazanımı testleri |
| Siyanür arıtımı |
Siyanür türleri, giriş yükü ve arıtma hedeflerine göre proses hesabı |
Yetersiz SMBS dozajı hedeflenen bastırmayı veya arıtma performansını sağlayamayabilir.
Aşırı dozaj ise bazı flotasyon koşullarında değerli mineralleri de bastırarak metal kazanımını düşürebilir ve kimyasal maliyetini artırabilir.
Dozaj ve çözelti hazırlama koşulları üretici talimatları ile tesisin proses mühendisliği değerlendirmesine göre belirlenmelidir.
Siyanür Detoksifikasyonunda SMBS Kullanımı
SO₂/hava yöntemi, altın madenciliğinde siyanür içeren bazı atık akımlarının arıtılmasında kullanılan endüstriyel bir prosestir.
SMBS, bu proseste kükürt dioksit eşdeğeri sağlayabilir. Arıtma sisteminde pH, oksijen, gerekli katalizör ve diğer işletme parametreleri kontrollü şekilde yönetilir.
İşlemin başarısı, çıkış suyunda veya atık akımında yapılan uygun WAD siyanür analizleri ve diğer kalite kontrolleriyle doğrulanmalıdır.
Güvenlik notu: Siyanür içeren akımlarla çalışırken uygun olmayan pH koşullarında toksik hidrojen siyanür gazı oluşma riski vardır. Bu işlem yalnızca gerekli mühendislik kontrolleri bulunan endüstriyel arıtma sistemlerinde uygulanmalıdır.
Sodyum Metabisülfit Fiyatı ve Toptan Tedarik
Sodyum Metabisülfit fiyatı; saflık derecesi, SO₂ eşdeğeri, üretici, ambalaj, menşe, sipariş miktarı ve teslimat koşullarına göre değişir.
Aydıntek, madencilik ve endüstriyel prosesler için teknik kalite SMBS taleplerini satın alma şartnamesine göre değerlendirir.
Teklif talebinde aşağıdaki bilgileri paylaşabilirsiniz:
- İstenen kalite sınıfı ve saflık
- Kullanım alanı (flotasyon, siyanür arıtımı veya diğer prosesler)
- Teknik şartname veya mevcut ürünün TDS’si
- Ambalaj tercihi ve sipariş miktarı
- Teslimat yeri ve istenen belgeler
Sodyum Metabisülfit (SMBS) toptan fiyatı, teknik özellikleri ve tedarik koşulları için Aydıntek’ten teklif alabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Sodyum Metabisülfit flotasyonda hangi mineralleri bastırır?
Cevher ve proses koşullarına bağlı olarak pirit, sfalerit, galen veya kalkopirit üzerinde bastırıcı etki gösterebilir. Hedeflenen mineral ayrımı flotasyon testleriyle doğrulanmalıdır.
Sodyum Metabisülfit altın madenciliğinde kullanılır mı?
Evet. Özellikle uygun SO₂/hava siyanür arıtma sistemlerinde reaktif kaynağı olarak kullanılabilir. Altının liç çözeltisinden adsorpsiyonu için kullanılan aktif karbonla aynı işlevi görmez.
Sodyum Metabisülfit ile Sodyum Bisülfit aynı mı?
Hayır. Sodyum Metabisülfitin formülü Na₂S₂O₅, Sodyum Bisülfitin formülü ise NaHSO₃‘tür. Sulu ortamda kimyasal olarak ilişkili olsalar da ürün konsantrasyonları ve tedarik formları farklıdır.
Teknik kalite ile gıda tipi E223 arasındaki fark nedir?
Kimyasal madde aynı olsa da ürünlerin safsızlık limitleri, kalite standartları ve kullanım uygunlukları farklı olabilir. Teknik kalite ürün, gıda kullanımına uygun kabul edilmemelidir.
Sodyum Metabisülfit kaç kg ambalajlarda satılır?
Üreticilere göre 25 kg torba ve 500–1.000 kg big-bag seçenekleri bulunabilir. Aydıntek’in sağlayabileceği kesin ambalajlar teklif kapsamında belirlenir.
Sodyum Metabisülfit 25 kg toptan fiyatı nedir?
Fiyat, ürün saflığına, üreticiye, miktara ve teslimat yerine göre değişir. Güncel fiyat için teknik özellik ve sipariş miktarıyla teklif talep edilmelidir.
